Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Bạn có thể gặp phải vấn đề không hiển thị đầy đủ trên trình duyệt Firefox phiên bản mới nhất. Vui lòng xem hướng dẫn để khắc phục vấn đề

Tắt thông báo

Zing NewsTri thức trực tuyến

Vì sao nhà vô địch World Cup không được dự Olympic?

Tác động từ Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) là nguyên nhân lớn nhất khiến bóng đá nam Olympic không có sức hút như World Cup.

1PHÂN TÍCH

Olympic 2020 anh 1

Bóng đá được đưa vào chương trình thi đấu Olympic từ năm 1900. Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) công nhận bóng đá là môn thể thao của Thế vận hội nhưng FIFA không muốn như vậy. Liên đoàn Bóng đá Thế giới cũng không công nhận thành tích của các quốc gia khi thi đấu ở Olympic.

Mâu thuẫn giữa FIFA và IOC

Ban đầu, phương án tổ chức môn bóng đá rất lộn xộn, không có sự thống nhất. Ở Olympic London 1908, bóng đá có 6 đội tham dự, phương án tổ chức do Liên đoàn Bóng đá Anh đề ra.

Tới Olympic Thụy Điển 1912, đến lượt Liên đoàn Bóng đá nước này được phép quyết định mọi chuyện. Phần lớn cầu thủ tham dự kỳ Olympic này đều là nghiệp dư.

Đoàn Thể thao Vương quốc Anh buộc phải thành lập một đội bóng nghiệp dư trước khi đến Bắc Âu. Tuy nhiên, do quy định không rõ ràng, một số cầu thủ đang thi đấu ở các CLB chuyên nghiệp như Derby County, Bradford City, Chelsea vẫn được tham dự.

Sau Olympic 1928, mối quan hệ giữa FIFA và IOC ngày càng xấu đi. FIFA cho rằng việc Olympic là sân chơi của cầu thủ nghiệp dư làm cản trở sự phát triển của bóng đá, không thể hiện sức mạnh của môn thể thao vua ở từng quốc gia. Đây là một trong những lý do World Cup ra đời sau đó 2 năm. Cúp thế giới đầu tiên được tổ chức tại Uruguay với chức vô địch thuộc về nước chủ nhà là sự khởi đầu cho một trong những sự kiện thể thao hấp dẫn nhất lịch sử.

Có World Cup trong tay, FIFA lập tức tìm cách hạ thấp giá trị môn bóng đá nam tại Olympic, thứ giờ là đối trọng trực tiếp cho sự phát triển của họ.

Ở Los Angeles 1932, FIFA tìm cách loại bóng đá khỏi danh sách các môn thi đấu. Nỗ lực của họ thành công. Và phải đến Olympic 1936 tại Berlin, môn thể thao vua mới quay trở lại.

Olympic 2020 anh 2

Ibrahimovic và Ronaldo không có nhiều cơ hội tham dự Olympic khi đang ở đỉnh cao sự nghiệp. Ảnh: Getty Images.

Olympic là sân chơi dành cho các cầu thủ nghiệp dư trong khi World Cup là đấu trường để các cầu thủ chuyên nghiệp thể hiện tài năng. Theo thời gian, khác biệt về chất lượng giữa World Cup và Olympic ngày càng lớn. Không muốn môn bóng đá nam ở Thế vận hội trở nên kém hấp dẫn, bắt đầu từ Los Angeles 1984, IOC quyết định cho phép các cầu thủ chuyên nghiệp được tham dự.

Điều này khiến lợi ích của FIFA bị ảnh hưởng. World Cup và Olympic được tổ chức đan xen vào năm chẵn. Do đó, việc các ngôi sao hàng đầu thế giới tụ hội 2 năm một lần khiến mọi thứ trở nên nhàm chán với người hâm mộ. Giá trị bản quyền truyền hình cũng có thể sụt giảm (World Cup được tường thuật trực tiếp lần đầu vào năm 1954).

FIFA cũng muốn bảo vệ lợi ích cho các liên đoàn khu vực, đặc biệt là Liên đoàn Bóng đá Châu Âu (UEFA) và Liên đoàn Bóng đá Nam Mỹ (CONMEBOL), bởi phần lớn cầu thủ đẳng cấp đều thuộc 2 khu vực này.

Một thỏa thuận được đưa ra. Nhiều đội tuyển bóng đá không thuộc UEFA hoặc CONMEBOL được phép triệu tập những cầu thủ ưu tú nhất tham dự Olympic. Ngược lại, các liên đoàn châu Âu và Nam Mỹ không được mang đến Thế vận hội những cái tên từng thi đấu ở World Cup dù chỉ một trận.

Kể từ Olympic 1992 tại Barcelona, FIFA tiến thêm một bước nữa. Họ vận động để hạn chế độ tuổi ở nội dung bóng đá nam xuống U23. Đến Olympic 1996 tại Atlanta, một thay đổi nhỏ xuất hiện khi mỗi đội được phép triệu tập tối đa 3 cầu thủ trên 23 tuổi.

Điều này khiến cho nhiều cầu thủ rất tài năng nhưng chỉ được tham dự Olympic một lần. Ronaldo "béo" là một ví dụ. Năm 1996, ông cùng U23 Brazil giành HCĐ Olympic tại Atlanta. Đó là lần duy nhất "người ngoài hành tinh" tham dự Thế vận hội. Ở những kỳ Olympic tiếp theo, ông không có tên trong danh sách 3 cầu thủ trên 23 tuổi của Olympic Brazil.

Ronaldo "béo" luôn trân trọng những kỷ niệm ông có được tại Olympic 1996. Chia sẻ với Standard Sport sau lễ bốc thăm chia bảng môn bóng đá Olympic Rio 2016, Ronaldo nhớ lại: “Tôi rất tự hào về tấm HCĐ đó. Nó có một vị trí đặc biệt trong bộ sưu tập danh hiệu của tôi. Chúng tôi không thể giành HCV. Song, bất kỳ VĐV nào cũng sẽ tự hào về tấm huy chương Olympic của mình”.

Nhờ những sự thỏa hiệp tương tự, World Cup luôn có sức hút lớn hơn nội dung bóng đá nam ở Thế vận hội. Một phần số tiền FIFA kiếm được từ World Cup sẽ dùng để phát triển bóng đá ở các khu vực. Do đó, các thành viên FIFA không phản đối thỏa thuận giữa cơ quan quyền lực nhất bóng đá thế giới với IOC.

Olympic 2020 anh 3

Bóng đá Cameroon giành HCV Olympic 2000. Ảnh: Getty Images.

Ai được hưởng lợi?

Sự cạnh tranh giữa FIFA và IOC vô tình giúp nhiều đội tuyển trở thành “ngư ông đắc lợi”. Khi Olympic còn là sân chơi của các cầu thủ nghiệp dư, nền bóng đá ở các quốc gia Đông Âu được hưởng lợi nhiều nhất.

Theo quy định của các nước này, nhiều cầu thủ được điền tên vào danh sách nghiệp dư dù đang cống hiến cho các CLB chuyên nghiệp. Từ năm 1948 đến năm 1992, tuyển Liên Xô, Nam Tư, Ba Lan, Hungary, Đông Đức... thống trị Olympic với hàng loạt HCV.

Từ năm 1948 đến năm 1980, các quốc gia Đông Âu giành được 23 trong tổng số 28 huy chương Olympic ở nội dung bóng đá nam. Thụy Điển, Đan Mạch và Nhật Bản là những đội tuyển hiếm hoi chen chân vào thế thống trị của bóng đá Đông Âu.

Khi Olympic trở thành đấu trường của các cầu thủ U23+3, đến lượt bóng đá châu Phi hưởng lợi. “Lục địa đen” từng 5 lần giành huy chương Olympic, trong đó có 2 HCV (Nigeria năm 1996 và Cameroon năm 2000), điều họ chưa từng làm được ở World Cup.

Ngược lại, các nền bóng đá thuộc quyền quản lý của CONMEBOL thường không để lại ấn tượng ở Olympic. Uruguay giành HCV Thế vận hội 1924 và 1928. Tuy nhiên, phải đến 84 năm sau, họ mới quay lại sân chơi này.

Argentina phải chờ đến Olympic 2004 để giải tỏa cơn khát HCV. "Người khổng lồ "Brazil cũng phải chờ tới Rio 2016 với lứa Neymar. Trước đó, thành tích tốt nhất của Brazil là 3 tấm HCB vào các năm 1984, 1988 và 2012. Ở Olympic 1992 và 2004, bóng đá Brazil còn không thể giành vé tham dự.

Châu Âu cũng không khá hơn Nam Mỹ. Italy từng 4 lần vô địch World Cup và 15 lần tham dự Olympic. Tuy nhiên, họ chỉ có tấm HCV duy nhất vào năm 1936. Lần gần nhất họ góp mặt ở Thế vận hội đã cách đây 13 năm.

Bóng đá Pháp cũng chỉ có một lần giành HCV Olympic (năm 1984). Từ năm 1996 đến 2016, họ không có tên ở Olympic. Thành tích của bóng đá Đức còn tệ hại hơn khi họ chỉ giành được một tấm HCĐ vào năm 1988.

Bóng đá Tây Ban Nha từng có HCV ở kỳ Olympic được tổ chức trên quê hương vào năm 1992. Họ có 2 lần giành HCB Thế vận hội vào năm 1920 và 2000. Tuy nhiên, Tây Ban Nha cũng nhiều lần phải dừng bước ngay từ vòng loại.

Việc FIFA và IOC thỏa thuận giới hạn độ tuổi tham dự Olympic ở môn bóng đá nam khiến nhiều cầu thủ đẳng cấp không có cơ hội tranh tài tại đấu trường này. Mãi tới những năm gần đây, sức hút của bóng đá nam Olympic mới tăng lên. Sự phát triển của truyền thông đại chúng, ảnh hưởng ngày càng lớn của bóng đá châu Á tới thế giới khiến sân chơi Olympic dần trở nên hấp dẫn hơn.

Khi World Cup hay Euro có dấu hiệu kém hấp dẫn vì sự mở rộng và tính thực dụng, thứ bóng đá tận hiến, ẩn chứa nhiều bất ngờ của Olympic đã mang đến những điều mới mẻ.

World Cup luôn là món gà tây trên bàn tiệc, nhưng Olympic đang chứng minh sự hấp dẫn của miếng bánh tráng miệng ngọt ngào không thể bỏ qua.

Olympic 2020 anh 4
Olympic Brazil - Bờ Biển Ngà: Trọng tài rút 2 thẻ đỏ Douglas Luiz (Brazil) và Eboue Kouassi (Bờ Biển Ngà) bị truất quyền thi đấu trong trận hòa 0-0 ở bảng D môn bóng đá nam chiều 25/7.

Olympic Tây Ban Nha thắng trận đầu tiên

Pha phối hợp giữa Marco Asensio và Mikel Oyarzabal giúp Tây Ban Nha thắng Olympic Australia 1-0 ở bảng C môn bóng đá nam Thế vận hội tối 25/7.

Olympic - giấc mơ của bóng đá Brazil

Brazil luôn tung đội hình mạnh khi tham dự các kỳ Thế vận hội ở nội dung bóng đá nam.

Thường Châu

Bạn có thể quan tâm