Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Quyết định từng gây tranh luận của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt

Trong cuộc đời cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, quyết định gây tranh luận, cho kết quả thiết thực nhất là đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt được nhận xét là “người năng động sáng tạo”, cũng có người khẳng định ông là “vị thủ tướng trọn đời vì nước, vì dân”. Ở góc độ khác, có người tóm tắt ông là Thủ tướng 5D: dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám tự phê bình. Một nhà nghiên cứu nổi tiếng cho rằng Thủ tướng Võ Văn Kiệt có tầm nhìn chiến lược với những công trình mang tính lịch sử.

Dấu ấn lớn [...] là đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam. Năm 1990, ngành điện của đất nước phát triển không cân đối. Khi nhà máy thủy điện Hòa Bình ở miền Bắc đi vào vận hành, nguồn điện bắt đầu dư thừa, trong khi miền Nam và miền Trung thiếu điện trầm trọng, mỗi tuần, Thành phố Hồ Chí Minh bị cắt điện bốn - năm ngày, gây ảnh hưởng xấu tới sản xuất và đời sống...

Tháng 2/1992, Thủ tướng Võ Văn Kiệt phê duyệt Luận chứng Kinh tế kỹ thuật xây dựng đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam. Ngày 5/4/1992, Lễ khởi công xây dựng công trình đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam được tổ chức đồng thời trên nhiều tỉnh: Hòa Bình, Quảng Nam - Đà Nẵng, Đắk Lắk... Điểm đặc biệt của việc xây dựng đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam chính là thời gian thi công trong vòng hai năm - một mốc thời gian như “không tưởng” đặt ra cho cán bộ công nhân viên ngành năng lượng lúc đó.

Đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam được thi công khi còn có ý kiến trái chiều. Có người cho rằng “chủ trương phiêu lưu, mạo hiểm, lãng phí tài nguyên quốc gia và chỉ để xây dựng thanh danh”. Có đại biểu phát biểu ở Quốc hội là: “Trên thế giới chẳng có quốc gia nào làm đường dây điện kéo dài hơn 1.000 cây số”.

Một giáo sư Việt kiều ở Đại học Grenoble, Pháp viết thư gởi lãnh đạo Đảng và Nhà nước ta, khẳng định đường điện 500kV Bắc - Nam có ba vấn đề bất lợi: một là bước sóng 6.000 km, trong khi từ Hà Nội đến Thành phố Hồ Chí Minh dài 1.500 km, chỉ là 1/4 bước sóng, nên không thể tải điện vào miền Nam; hai là thời gian xây dựng công trình chỉ trong hai năm là điều khó có thể thực hiện được; ba là dự án không mang lại hiệu quả kinh tế.

Đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam có chiều dài gần 1.500 km với gần 3.500 trụ cột, đi qua 14 tỉnh thành, có 297 km qua vùng đồng bằng, 669 km qua vùng trung du và cao nguyên, 521 km qua núi cao rừng rậm, với bảy lần vượt sông và 17 lần vượt quốc lộ.

Chín viện nghiên cứu, công ty trong và ngoài nước tham gia thiết kế công trình, Chính phủ Australia hỗ trợ việc tư vấn giám sát, đào tạo lực lượng quản lý vận hành hệ thống điện.

Công trình được Bộ Chính trị thông qua vào tháng 1/1992. Ngày 25/2/1992, Thủ tướng Võ Văn Kiệt phê duyệt Luận chứng Kinh tế kỹ thuật, quyết định thời gian thi công là hai năm, do thời gian khẩn cấp, nên Chính phủ cho phép cùng lúc thực hiện các việc: khảo sát, thiết kế, nhập vật tư thiết bị và thi công.

Thủ tướng Võ Văn Kiệt phát lệnh khởi công phần đường dây vào ngày 5/4/1992 tại các vị trí móng trụ số 54, số 852, số 2702. Thủ tướng Võ Văn Kiệt được phân công làm Tổng chỉ huy công trình đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam.

Trong quá trình chỉ đạo thi công, căn cứ vào tình hình thực tế, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã có nhiều quyết định táo bạo:

Một là Thủ tướng cho phép thiết kế đến đâu thi công đến đó. Trong khi lúc đó ở nước ta chưa có hành lang pháp lý và các tiêu chuẩn kỹ thuật, nên các nhà khoa học phải tìm từ nước ngoài để tham khảo và áp dụng.

Hai là suốt chặng đường Bắc - Nam, mỗi đoạn đường có những khó khăn khác nhau. Trong đó có đoạn Hà Tĩnh đi Đăk Glei dài 523 km là cung đoạn núi cao hiểm trở, nhiều khu vực đầm lầy, rừng nguyên sinh, đặc biệt là khi qua các đèo Ngang, đèo Phú Gia, đèo Rọ Tượng, đèo Hải Vân, đèo Lò Xo... việc thi công gặp nhiều khó khăn nguy hiểm.

Ba là trong thời gian chỉ huy đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã quan tâm đến nơi ăn, chốn ở, lán trại tại công trình. Thủ tướng tranh thủ với các bộ, ngành để có chế độ đặc thù cho người lao động tham gia công trình tuy không nhiều nhưng cũng góp phần giảm nhẹ khó khăn cho công nhân.

duong day truyen tai dien anh 1

Thủ tướng Võ Văn Kiệt thăm công trường xây dựng đường dây 500kV đoạn đi qua Tây Nguyên.

Bốn là tuy bận nhiều việc, song trong hai năm, Thủ tướng bốn lần thị sát tận nơi đoạn thi công khó khăn, hiểm trở nhất, cụ thể là vị trí 373 trên đỉnh đèo Hải Vân, vị trí 367 trên đỉnh đèo Lò Xo (Đăk Glei). Thủ tướng động viên các đội thi công, công nhân lao động, nhắc nhở họ phải giữ gìn sức khỏe, đảm bảo an toàn, đảm bảo chất lượng. Cần tìm cách khắc phục những khó khăn do bị muỗi, vắt cắn... Anh em công nhân rất phấn khởi, hứa sẽ hoàn thành công trình đảm bảo chất lượng, và xin chụp ảnh kỷ niệm với Thủ tướng tại công trường trong tiếng cười sảng khoái của Thủ tướng.

Năm là khi việc mua sắt thép và xi măng (tại xã Mỹ Đức, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình) phát sinh sai phạm gây hậu quả nghiêm trọng, thanh tra đã kết luận, và xin ý kiến của Thủ tướng về cách xử lý. Thủ tướng ra lệnh xử lý nghiêm, dù cho người đó là ai, ở cương vị nào. Bộ trưởng Bộ Năng lượng Vũ Ngọc Hải, người lập đề án đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam bị kết tội thiếu trách nhiệm trong quản lý, bị kết án ba năm tù giam, một số cán bộ có liên quan bị cách chức. Dư luận cho rằng Thủ tướng Võ Văn Kiệt phải trái phân minh, có công thì khen, có tội thì phạt.

Với tinh thần quyết tâm của ngành, sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, sự vào cuộc của tất cả các cấp, các ngành, các địa phương, sự ủng hộ của nhân dân trên khắp mọi miền đất nước, ngày 27/5/1994 đã đi vào lịch sử ngành Năng lượng nói riêng, của cả nước nói chung khi đường dây truyền tải điện 500kV Bắc - Nam chính thức đi vào vận hành, đưa dòng điện từ miền Bắc vào miền Trung và miền Nam, giải quyết được trình trạng thiếu điện của miền Trung và miền Nam.

Ngày 5/6/1994, Lễ “Mừng dòng điện 500kV” thành công diễn ra tại Hội trường Thống Nhất, TP.HCM, các vị khách nước ngoài hỏi về kinh nghiệm chỉ đạo của Thủ tướng với công trình này, Thủ tướng tươi cười nói: “Nhiều kinh nghiệm chỉ đạo trong kháng chiến trước đây của chúng tôi bây giờ lại rất hữu ích trong xây dựng kinh tế, có nhiều đoạn khi thi công phải kết hợp song song giữa hiện đại và thô sơ, giữa máy móc và thủ công, có phát huy tính sáng tạo của công nhân, mới đảm bảo tiến độ công trình là hai năm, thời gian mà trước đây nhiều người khó tin”.

duong day truyen tai dien anh 2

Thủ tướng Võ Văn Kiệt và lãnh đạo TP.HCM tại Lễ “Mừng dòng điện 500 kV” ở Hội trường Thống Nhất, 5/6/1994.

Chỉ sau ba năm vận hành (1994-1997) đường dây truyền tải điện 500 kV Bắc - Nam đã hoàn vốn, là công trình hoàn vốn nhanh nhất so với nhiều dự án lớn khác. Tổng vốn đầu tư phê duyệt quyết toán (theo Quyết định phê duyệt quyết toán số 569/QĐ-BTC ngày 23/5/2000 của Bộ Tài chính) là 5.204.161.653.199 đồng (trên tổng số vốn dự toán được duyệt là 5.713.980.000.000 đồng).

Thủ tướng Võ Văn Kiệt nói: “Hồi ấy nếu cứ để tranh luận triền miên thì không thể nào có đường dây 500kV được. Việc thảo luận, công khai, dân chủ, tranh cãi cho hết lẽ đối với những vấn đề quan trọng của đất nước là rất cần thiết, tuy nhiên cuối cùng phải có người đứng ra quyết định, dám chịu trách nhiệm và có giải pháp, quyết tâm thực hiện thì mới đi đến thành công”.

Nguyễn Chiến Thắng / NXB Trẻ

SÁCH HAY

Song xanh khong kho hinh anh

Sống xanh không khó

0

Với sự phát triển của công nghệ, nhiều ứng dụng về sống xanh đã xuất hiện, giúp bạn có thêm động lực “kết thân” với Trái Đất.

Di nhu to giay trang hinh anh

Đi như tờ giấy trắng

0

Một trong những chuyến đi vào mùa Giáng sinh ghi dấu mãi trong tôi chính là về Đường Lâm, hay đúng hơn là về những ngôi làng quanh vùng Ba Vì, Sơn Tây.

Nhung ba chu khong gian hinh anh

Những bá chủ không gian

0

Khi Blue Origin phóng và hạ cánh thành công tên lửa New Shepard, Jeff Bezos chỉ viết vài dòng trên Twitter. Trái lại, Elon Musk "tuôn" cả tràng dài trên mạng xã hội.

Loan 12 su quan hinh anh

Loạn 12 sứ quân

0

Sau khi Ngô Xương Xí chết, họ Ngô hết người kế vị. Trong nước một ngày không thể không có vua, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, lấy tôn hiệu là Vạn Thắng Vương.