Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Bạn có thể gặp phải vấn đề không hiển thị đầy đủ trên trình duyệt Firefox phiên bản mới nhất. Vui lòng xem hướng dẫn để khắc phục vấn đề

Tắt thông báo

Giải mã sườn 'đồ long'

Nghe kiếm hiệp vậy thôi, chứ sườn "đồ long" rất ngon, khiến ai đã nếm qua rồi thì nhớ nhung hết sức. Và để làm được món này, phải đầy chất nghệ thuật chứ chẳng như chơi.

Thanh sườn cong cong tựa đoản đao, vàng ươm, thơm phức, nhẹ nhàng chinh phục chững chiếc lưỡi sành lẫn kén ăn. Vậy đâu là “bí kíp”?

Nhờ được hưởng gien cha nên cu Bo, 8 tuổi, ở Quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh, khá tinh nhạy mùi vị. Nói về thịt heo, Bo chỉ thích ăn sườn nướng “Bà ngoại”. Mặc dù xét về… huyết thống, bà với Bo cách xa hàng trăm cây số.

Vốn mê truyện kiếm hiệp, nên ba của Bo đặt tên món đó là sườn “đồ long”. Một chiều nắng hanh vàng, sau khi dằn bụng hai phần xôi… sườn “Bà ngoại” mới ra lò, dừng lại bên bờ kênh Nhiêu Lộc, đoạn thuộc Quận 3, đôi bạn... vong niên trau dồi về chuyện ăn ngon.

- Đố cu Bo biết sườn “đồ long” có mấy môn phái?

- Chắc hai.

- Đâu kể thử?

- Già và... trẻ.

- Sai bét. Tây với ta.

- Hay quá! Vậy bên nào độc đáo hơn? Phái nào lão luyện nhất?

Giai ma suon “do long” anh 1

Sườn "đồ long" thơm ngon khó cưỡng! Ảnh: Tùng Châu.


Họ tám lạng

Gần mười năm trước, phong trào hàng quán bán bia tươi Tiệp Khắc, Đức, Nga nở rộ ở thành phố, kéo theo những món ăn kèm đặc trưng, trong đó có sườn nướng nguyên cọng.

Ấn tượng đầu tiên về món này là vẻ... đồ sộ. Thanh sườn dài hơn gang tay người lớn, nặng không dưới 350 g. Gặp người “đô” thịt yếu, gọi ra ăn thử liền... hết hồn, ngọt ngào rủ bạn bè gắp phụ. Nhưng, ai “mạnh ăn” thì thấy sướng như... Tây.

Ông Linh, chủ quán Ngô Đồng ở quận Thủ Đức cho biết phải đặt sườn heo của loại nặng không dưới 100 kg/con. Gia vị chủ yếu gồm: Muối ớt hoặc nước mắm ngon, bột ngọt, mật ong, dầu ăn hay mỡ heo.

Có nơi nướng lò điện, chỗ nướng bếp than. Song đa phần họ đều ướp thịt qua đêm trong tủ đông hoặc ngăn đá tủ lạnh, để thịt thấm đều gia vị và lên men nhẹ. Nhờ vậy, cọng sườn nướng không chỉ ngọt bùi mà còn có vị chua thanh nhẹ, thơm gấp đôi loại chưa lên men.

Thế nhưng, việc buôn bán có khi ế ẩm, cho nên “rớt lại” 5-10 phần sườn nguyên liệu trong tủ đông suốt ba bốn ngày là chuyện thường. Những lúc này, bếp trưởng giỏi có dịp trổ tài hãm chua, nâng ngọt. Những đầu bếp cẩn thận thường “đi” hai lần gia vị. Lần đầu, “điều” 6 phần hỗn hợp nước ướp vào nguyên liệu. Khi khách gọi, họ sẽ nạp tiếp 4 phần còn lại. Kiểu này rất hiệu quả.

Tuy nhiên, phụ nướng phải chịu cực, cỡ 7-10 phút, cần phết nước tẩm lên khắp cọng sườn lúc nướng, nếu không, sau khi “bắn” (làm rã đông) sườn bằng lò vi ba, họ sẽ bồi thêm 2-4 phần nước gia vị. Quan trọng nhất là, giã bớt độ chua bằng ít nước cốt trà ngon. Và thay vì thoa dầu để mặt thịt thêm bóng bẩy, tăng độ hấp dẫn, người thợ bếp sẽ chuyển qua dùng mỡ.

Chiêu lấy mỡ nó nướng nó trong trường hợp này rất cao tay. Bởi giờ đây, độ ngọt của thịt đã giảm, cũng như thớ thịt bở hơn. Mỡ sẽ “bao bọc” tốt hơn dầu, giúp chất ngọt không kịp thất thoát, còn góp thêm mùi thơm áp đảo.

Vẫn chưa hoàn thiện ở chỗ, phần tủy xương nằm tủ đông lâu ngày, thường sẽ có ít màu đỏ bầm sau khi nướng. Gặp những phụ nữ hay trẻ em kỹ tính, sợ lấm tay, đòi chặt nhỏ cọng sườn ra cho dễ gắp. Thấy còn chút máu, có người la ầm lên: “Còn sống nhăn! Nướng lại mau!”.

Thật ra, sườn nướng hai lửa sẽ làm sớ thịt khô hơn, khác nào con gái nhà lành bị ép duyên - gãy gánh giữa đường - bước thêm bước nữa, mà lòng đầy sống sượng.

Mình nửa cân

Có thể rút kinh nghiệm từ bài học “xương máu” ấy, nên từ ngày Bà Ngoại dời quán về hẻm 359 trên đường Trường Sa, thuộc Quận 3 đã không bán món sườn cọng nướng nữa.

Riêng cách nhúm than ở đây cũng khá điệu nghệ. Tầm 15h đến 15h30, dì Hai, con bà, sẽ xếp mớ vỏ cam tươi hoặc vỏ trái măng cụt cạnh miệng lò than đá. Mùi hôi khó chịu của than đá vừa tỏa ra, đã bị lượng tinh dầu có mùi thơm dễ chịu kia hóa giải.

Giai ma suon “do long” anh 2

Hấp dẫn và bề thế, sườn nướng kiểu Đông Âu. Ảnh: Tùng Châu.

Một số khách mối của quán cho rằng, trước Bà Ngoại “rất... chảnh” nhưng “sườn bà” ngon nhất nhì Sài Gòn. Bất kể khách đi xe hơi hay xe đạp, đã gọi món xôi sườn, phải chịu khó đợi gần nửa tiếng, theo thứ tự. Ai hối thúc, bà phản pháo ngay: “Tụi bây về nhà tự làm đi cho nhanh”.

Dì Hai cũng theo nếp bà. Nướng lửa than riu riu. Thỉnh thoảng, dì phe phẩy cây quạt lá buông cháy xém cạnh, nhằm “đuổi” bớt khói hoặc cho than đượm hồng. Có khi dì luồn tay xõa lọn tóc bồng ánh bạc, bới lại cho gọn hơn, mái tóc phất phơ qua bao mùa mưa nắng. Thần thái thật thong dong.

Thịt rất tươi, nhiều loại: Đùi nạc, sườn sụn, ba rọi, được khử sạch mùi tanh đặc trưng. Cỡ thịt cũng vừa tầm mắt dân ta: Dày gần nửa lóng tay, dài xấp xỉ ba lóng tay người lớn.

Gia vị khá tối giản: Một ít nước mắm ngon hoặc muối, bột ngọt, tỏi giã và rất ít mật ong. Cho nên Dì Hai mạnh miệng tuyên bố: “Sườn tôi để hai, ba tháng, trong ngăn đá, vẫn không lên men nhiều”.

Đến đây, tha nhân không chỉ thấy lại bóng dáng bà mẹ miền Nam - nghiêm khắc, công bằng, đôi khi cảm tính - mà còn mãn nhãn với cặp đôi xôi sườn. Chúng đẹp dáng, xứng đôi chẳng khác nào trai anh hùng sánh bước cùng gái thuyền quyên!

Giai ma suon “do long” anh 3

Cặp đôi hoàn hảo: Sườn non tân và xôi trăng rằm. Ảnh: Tấn Tới.

Nếp được chọn hấp (đồ) xôi thường là nếp Bắc loại ngon hoặc nếp Thái Lan. Khi chín, trả (chõ) xôi thơm tưng bừng, nhả khói phì phò. Hạt xôi thon nhỏ, trắng ngà, thật dẻo ngọt.

Vò xôi thành viên bằng đầu ngón tay cái, nhai nhỏ nhẻ, rù rì với miếng sườn sụn giòn rào rạo, nhón thêm lát dưa kim chi kiểu Nam (ngọt và không cay) bỗng thấy thương Bà Ngoại hết sức!

Tuy vậy, bà vẫn chưa giải quyết được chứng khó tiêu của thịt.

Có lần ông Nguyễn Phúc Ưng Viên, thầy thuốc cung đình triều Nguyễn, vui miệng bật mí: “Lấy tảng thịt sườn non heo cỏ, nhét xuống đáy khạp tương. Để một ngày đêm, moi lên nướng. Ngon động trời!”.

Người viết đã thử lấy tương hột loại ngon, cà nhuyễn, gia vào thịt sườn cùng với bài gia vị căn bản của “Bà Ngoại”, nhưng không có tỏi. Nhờ vậy, miếng thịt tăng thêm độ ngọt bùi khi chín. Đặc biệt, nó tỏa hương thơm thanh thoát, ẩn chứa mùi vị chua thơm thướt tha. Quý độc giả nào từng ăn món “sườn nướng nữ hoàng” ở quán Lai Rai tại quận 1 (nay đã đóng cửa) có thể chứng nghiệm điều kỳ diệu này.

Không chỉ có mắm, tương được làm theo lối thủ công cũng sở hữu một loại men “kỳ bí”, giúp thăng hoa hương vị thực phẩm đi kèm. Thần tình hơn, men tương còn giúp: Hệ tiêu hóa hấp thu dinh dưỡng hiệu quả, tăng sức đề kháng, theo y thực triều Nguyễn.

Vậy nên, bí mật của sườn “đồ long” Việt là góp phần kiến tạo sức vóc, trí tuệ giống nòi!

Tạ Tri / NXB Tổng hợp TP.HCM

SÁCH HAY

Song xanh khong kho hinh anh

Sống xanh không khó

0

Với sự phát triển của công nghệ, nhiều ứng dụng về sống xanh đã xuất hiện, giúp bạn có thêm động lực “kết thân” với Trái Đất.

Di nhu to giay trang hinh anh

Đi như tờ giấy trắng

0

Một trong những chuyến đi vào mùa Giáng sinh ghi dấu mãi trong tôi chính là về Đường Lâm, hay đúng hơn là về những ngôi làng quanh vùng Ba Vì, Sơn Tây.

Nhung ba chu khong gian hinh anh

Những bá chủ không gian

0

Khi Blue Origin phóng và hạ cánh thành công tên lửa New Shepard, Jeff Bezos chỉ viết vài dòng trên Twitter. Trái lại, Elon Musk "tuôn" cả tràng dài trên mạng xã hội.

Loan 12 su quan hinh anh

Loạn 12 sứ quân

0

Sau khi Ngô Xương Xí chết, họ Ngô hết người kế vị. Trong nước một ngày không thể không có vua, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi, lấy tôn hiệu là Vạn Thắng Vương.