Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Bạn có thể gặp phải vấn đề không hiển thị đầy đủ trên trình duyệt Firefox phiên bản mới nhất. Vui lòng xem hướng dẫn để khắc phục vấn đề

Tắt thông báo

Zing NewsTạp chí tri thức trực tuyến

Bất chấp lệnh trừng phạt, đồng RUB Nga ngày càng mạnh

Giá trị của đồng RUB Nga vừa tăng lên mức cao nhất trong 7 năm. Đà tăng bất chấp những bất ổn bên trong nền kinh tế Nga.

Theo CNBC, hôm 22/6, đồng tiền Nga đã chạm mức 52,3 RUB đổi 1 USD, tăng khoảng 1,3% so với một ngày trước đó và đánh dấu ngưỡng cao nhất kể từ tháng 5/2015.

Vào tháng 3, đồng RUB đã lao dốc xuống 139 RUB đổi 1 USD, sau khi Mỹ và Liên minh châu Âu (EU) áp đặt những lệnh trừng phạt chưa từng có nhắm vào Moscow.

Vào cuối tháng 2, 4 ngày sau khi phát động cuộc chiến ở Ukraine, Điện Kremlin đã tăng hơn gấp đôi lãi suất cơ bản từ 9,5% lên 20%. Giá trị của đồng tiền được cải thiện kể từ đó. Đến tháng 5, Nga hạ lãi suất còn 11%.

Đồng RUB đã tăng mạnh đến mức ngân hàng trung ương Nga phải tìm cách hạ giá đồng tiền. Bởi sức mạnh của đồng RUB gia tăng sẽ triệt tiêu tính cạnh tranh của các hàng hóa xuất khẩu nước này.

Tuy nhiên, giới quan sát đặt câu hỏi về động lực thực sự khiến đồng RUB tăng giá trị.

Dong tien Nga anh 1

Bất chấp các đòn trừng phạt nhắm vào Moscow, giá trị của đồng RUB tăng lên mức cao nhất trong vòng 7 năm. Ảnh: Reuters.

Doanh thu dầu kỷ lục

Giới quan sát cho rằng nguyên nhân là giá năng lượng quá cao, các biện pháp kiểm soát vốn và những đòn trừng phạt.

Nga là nước xuất khẩu khí đốt lớn nhất thế giới và đứng thứ 2 về xuất khẩu dầu. EU vẫn đang mua hàng tỷ USD hàng hóa năng lượng của Nga mỗi tuần, dù đã tìm cách giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ nước này.

EU rơi vào một tình thế khó xử. Khối này đã trả tiền cho khí đốt, dầu và than của Nga. Đáng nói, số tiền thậm chí còn lớn hơn khoản viện trợ mà EU gửi cho Ukraine.

Ngân sách của Điện Kremlin đang tăng lên nhờ giá nhiên liệu tăng mạnh. Giá dầu thô Brent chuẩn quốc tế đã tăng 60% so với cùng kỳ năm ngoái. Ngay cả khi các nước phương Tây hạn chế mua dầu Nga, Moscow vẫn thu lợi nhuận kỷ lục.

Dong tien Nga anh 2

Cuộc chiến ở Ukraine và các đòn trừng phạt nhắm vào Moscow khiến giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng phi mã. Ảnh: Reuters.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch, trong 100 ngày đầu tiên của cuộc chiến Nga Ukraine, Nga đã thu về 98 tỷ USD doanh thu từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch. Hơn một nửa doanh thu đến từ EU, khoảng 60 tỷ USD.

EU đang lên kế hoạch cấm cục bộ nhập khẩu dầu của Nga vào cuối năm. Nhưng giới quan sát cho rằng quá trình đó sẽ mất nhiều năm. Theo dữ liệu của Eurostat, trong năm 2020, Nga chiếm phần lớn lượng khí đốt (41%) và dầu (36%) nhập khẩu của EU.

"Ngay cả khi bán ít năng lượng hơn cho phương Tây, doanh thu dầu và khí đốt của Nga vẫn lập đỉnh. Nhờ đó, thặng dư tài khoản vãng lai của Moscow đã đạt kỷ lục", ông Max Hess - thành viên tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại - nhận định.

Theo ngân hàng trung ương Nga, trong 5 tháng đầu năm nay, thặng dư tài khoản vãng lai của Nga đạt hơn 110 tỷ USD, gấp hơn 3,5 lần cùng kỳ năm ngoái.

Các biện pháp kiểm soát vốn và đòn trừng phạt

Các biện pháp kiểm soát vốn cũng đóng vai trò lớn khiến đồng RUB tăng giá trị. Thêm vào đó, những đòn trừng phạt khiến Nga giảm nhập khẩu.

"Giới chức Moscow đã thực hiện các biện pháp kiểm soát vốn tương đối nghiêm ngặt ngay sau khi phương Tây giáng đòn trừng phạt vào Nga", ông Nick Stadtmiller - Giám đốc chiến lược các thị trường mới nổi tại Medley Global Advisors (có trụ sở ở New York - bình luận.

"Điều này khiến tiền vào ồ ạt nhờ xuất khẩu nhưng tiền ra tương đối nhỏ giọt. Hiệu ứng ròng khiến đồng RUB mạnh hơn", ông nói thêm.

Đồng RUB đã không còn là thước đo sức khỏe của nền kinh tế

Ông Max Hess, thành viên tại Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng sức mạnh của đồng RUB gia tăng không đồng nghĩa với nền kinh tế Nga miễn nhiễm với tác động từ các đòn trừng phạt.

"Sức mạnh của đồng RUB liên quan đến thặng dư trong cán cân thanh toán tổng thể, vốn được thúc đẩy bởi những yếu tố ngoại sinh liên quan tới các lệnh trừng phạt, giá hàng hóa và chính sách, thay vì các xu hướng và nền tảng vĩ mô cơ bản", ông Themos Fiotakis - Trưởng bộ phận Ngoại hối tại Barclays - giải thích.

Vào giữa tháng 5, Bộ Kinh tế Nga dự báo tỷ lệ thất nghiệp sẽ đạt gần 7% trong năm nay. Cơ quan này cho rằng tỷ lệ này khó trở về mức năm 2021 trước năm 2025.

Kể từ khi Nga đổ quân vào Ukraine, hàng nghìn công ty quốc tế đã rời khỏi Nga, khiến số lượng lớn người Nga thất nghiệp.

Theo cơ quan thống kê liên bang Rosstat của Nga, đầu tư nước ngoài đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tỷ lệ nghèo đói đã tăng gần gấp đôi chỉ trong vỏn vẹn 5 tuần đầu tiên của cuộc chiến.

Theo dữ liệu quý I/2022, 21 triệu người Nga đang sống trong cảnh nghèo đói, tăng từ mức 12 triệu người trước đó. "Đồng RUB đã không còn là thước đo sức khỏe của nền kinh tế", ông Hess nhận định.

Theo ông Fiotakis, sức mạnh của đồng RUB có tăng hay không sẽ phụ thuộc vào tình hình địa chính trị, cũng như các điều chỉnh chính sách từ phía Moscow.

Bong bóng nhà đất toàn cầu xì hơi?

Những thị trường nhà đất nóng nhất thế giới bắt đầu hạ nhiệt. Giá nhà giảm sẽ khiến tài sản của các hộ gia đình lao dốc và kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

Đòn giáng mới vào thị trường dầu toàn cầu

Libya chỉ chiếm 3% trữ lượng dầu trên thế giới. Nhưng trong giai đoạn nguồn cung dầu toàn cầu bị siết chặt, mức tăng, giảm sản lượng dầu của Libya tác động lớn tới thị trường.

Thảo Phương

Bình luận

Bạn có thể quan tâm